Nieuwsflits januari 2013

Van de bestuurstafel

  • Er wordt weer druk gewerkt aan het jaarboek voor 2013. Dat zal gaan over de Halsterse monumenten, met veel foto's, beschrijvingen en verhalen eromheen. Het streven is om het eerste exemplaar uit te reiken op de Open Monumentendag in het weekend van 14/15 september.
  • Het bestuur is bezig met een oriëntatie op de toekomst. De vraag daarbij is hoe we de heemkundekring willen ontwikkelen in de komende jaren. Wat willen we de komende jaren bereiken. We houden u uiteraard daarvan op de hoogte.
  • Er heeft weer een gesprek plaatsgevonden met wethouder Van der Wegen over diverse zaken. De afspraak is dat we met regelmaat (elk kwartaal) elkaar bijpraten over belangrijke ontwikkelingen bij de gemeente en de heemkundekring. De gesprekken verlopen in een plezierige sfeer.


Ontbrekende bladzijden in Jaarboek 2012

Niets is volmaakt, dus ook ons Jaarboek 2012 niet. Naast enkele errata, waarover u nog wordt geïnformeerd, ontbreken in enkele exemplaren enkele bladzijden, de bladzijden 79/80 en 97/98. Dat is vervelend, maar geen nood! Als u zich met uw exemplaar waaruit deze bladzijden ontbreken, meldt bij onze secretaris of René Kaaks, krijgt u een geheel nieuw exemplaar van het Jaarboek. Wij willen tevreden leden!

GESPOT: RICHARD AKKERMANS

Nota bene wilde ik Richard interviewen voor Gespot struikelde hij en brak zijn been! Geen nood, ik kon hem gewoon opzoeken in Residentie Moermont. Ik had met hem te doen. Lijdend aan de spierziekte HMSN en nu één been in het gips bleef hem geen andere keus dan tijdelijk in Moermont te verblijven. Ik trof hem daar in opgewekte stemming aan. Wij maakten dus van de nood een deugd en Richard stelde mij ruimhartig op de hoogte van zijn activiteiten bij Heemkundekring Halchterth.

Ruim vijftig jaar geleden zag Richard het levenslicht aan de Halsterseweg tegenover het Karmelietessenklooster, waar zich nu appartementencomplex De Karmel bevindt. Evenals zijn ouders is Richard een geboren en getogen Halsterenaar. Later woonde hij op De Beek. Vanwege zijn gezondheid verhuisde hij enkele jaren geleden naar een appartement in Bergen op Zoom. Zo lang zijn fysieke gesteldheid het toeliet was Richard onder meer leraar wiskunde bij het ROC Zeeland. Maar noch zijn werkzaamheden als leraar, noch zijn gezondheid weerhielden hem ervan actief te zijn bij de Heemkundekring, waarvan hij al in 1983 lid werd.

Laat u zich niet afschrikken door alle taken die Richard binnen de Heemkundekring op zich heeft genomen. Tijdens het gesprek liet Richard het woord passie vallen en iets anders kon het ook niet zijn. Hij begon als secretaris, welke functie hij twaalf jaar bekleedde. Daarna nam hij het beheer van het archief op zich, waarbij hij veelvuldig in discussie moest met de gemeente Bergen op Zoom. Hij wist het archief van de Heemkundekring uit handen van de gemeente te houden, zodat het eenvoudig te raadplegen blijft voor de leden. Omdat Richard bij het beheer van het archief zich door een team gesteund weet, heeft hij nog energie over voor andere taken. Zo was hij betrokken bij de werkgroepen Inrichting en Inventarisatie, genealogie en fotografie, verkocht (en verkoopt) hij boeken, was (en is) hij suppoost bij diverse tentoonstellingen en stelde hij ook tentoonstellingen samen, zoals nu weer over het 100-jarig bestaan van de Quirinuskerk. Een opsomming van activiteiten, maar wel een die werd doorspekt met interessante weetjes. Wie wist dat tekenaar George van Raemdonck zijn huis aan de Halsterseweg ontwierp in een stijl passend bij Het Raadhuis en Het Lindeke?

Het viel mij al vaker op dat leden die zich inzetten voor de Heemkundekring ook nog tijd vinden er andere liefhebberijen op na te houden. Richard vertelde dat hij thuis een kamer als museum heeft ingericht met heiligenbeeldjes, bidprentjes, pelgrimsinsignes en andere relikwieën en dat hij oude ansichten verzamelt van Halsteren. Tenslotte, u zat er al op te wachten, verdiept Richard zich in geschiedenis en staat hij ingeschreven als student bij de School voor Geschiedenis !

Mieke Grever

 

Eerste getuigschriften dialectschrijven uitgereikt.

Donderdagavond 18 oktober was er een klein feestje in het Hof van Ram.

De eerste zeven getuigschriften werden uitgereikt aan de cursisten die de cursus dialectschrijven volgens het P.A.S. met succes hadden afgerond.

De boeken  ‘Bietje bij bietje’, ‘Ei, Ei!’en ‘Aopen en uile’ van Frans Nefs waren stappen in de richting naar duidelijke spellingregels. Naar aanleiding daarvan werd de studiegroep P.A.S. opgericht. P.A.S. staat voor: Platform Alters­ en Straotsdialectgebruik. Henk van Aert als taalkundig expert en Frans Nefs als schrijver vonden daar elkaar. Zij werden daarin ondersteund door Sjaak Jochems, Riet Brakx en Joop van Elzakker die als voorzitter van het platform alles in goede banen leidde.

Deze studiegroep presenteerde in 2010 en 2011 de twee jaarboeken DialectkomP.A.S. deel 1 en deel  2 ; samen goed voor bijna 500 bladzijden. Hierin is o.a. de grammatica en de spelling opgenomen. Met de P.A.S.spelling kunnen alle dialectvariëteiten van het Alterse dialectgebied (de oude gemeente Halsteren en Lepelstraat) geschreven worden. De nogal wetenschappelijke werken werden door Frans Nefs herleid naar een praktisch en overzichtelijk boekje van 28 bladzijden A6  De Kleine Schrijfwijzer vor de Alterse en Straotse dialecten.

Frans Nefs zette een cursus op die, in een bestek van vijf lesavonden en nog al wat huiswerk, met een leuk resultaat werd afgerond. In het eindwerkstuk dat de cursisten moesten maken waren 143 mogelijke vertalingen verwerkt, met daarin ruimte voor persoonlijke interpretatie en aanpassing van de zinsopbouw.

Resultaat: zeven afgestudeerde cursisten met punten die lagen tussen 8,7 en 9,6.

De geslaagden zijn: Yvonne van Tilburg van Eekeren, Ton van de Watering, Jelle Mertens, Peter Maas, Corné van Aert, Branco Elsevier en John van Tilburg.

 

Hovvenieren in ’t verleje

À ge nen hof aar, dan adde ’t hele jaor deur wark.

Tege de winter dan wier ’t varkes-, geite- en knijnemis over d’n hof gekroie mee de kruiwaoge. Mee d’n riek wier ’t dan gebroken en ’n laogske grond d’r overhene gegooid. Dà noemde ze: d’n hof overschiete. Somtije wiert ’r ok nog snijrog ingezaaid as groenbemissing.

Vroeg in ’t vorjaor wier ’t dan ’n goeje steek diep omgespit. Om de boveste laog mee ’t mis onder in de kip te krijge, adde me ’n scheppan (’n schop mee ’n bietje geknikt steelhuis). Vor ’t omspitte zelf adde me ’n rechte panschop.

As ’t dan ’n bietje goej weer wier, gienge me zaaie.

Eest mee d’n drietander de kluite wà kepot maoke en dan mee d’n spiekerrijf de zaok mooi fijn maoke. Zaaiklaor maoke, noemde me dà.

Mee ’n mal oftewel ’n geuletrekker wiere de geultjes getrokke om ’t spul op rijkes te zaaie. Dà waar makkelijk om ’t vuil d’ruit t’houwe, dan konde d’r lekker mee ’n klein schabberke tussedeur.

As ’t zaod in de geultjes lag, wiere ze mee oew klompe dichtgeslipt en meepessant ’n bietje aongetrapt. Mee ’n fijn hofrefke wier ’t dan nog lochskes gelijk gereve.

Tege de musse spanden me d’r dan zwart gaore overhene, anders pikte ze d’r alles wir uit.

Daor waar ok nog ’n raodseltjen over (’t et te maoke mee aarte en musse):

As ze komme, dan komme ze nie.

En as ze nie komme dan komme ze wel.

Me zaaiden onder andere spienaozie, redeskes, ijskegeltjes, peekes, slaoi, rammeratse, aartjes (vroege Venlose). Aon de aartrijze wiere schel­aartjes (=peultjes) en krombekke gezaaid. Krombekke zijn ok pel­aarte. Alle aarte die aon rijze gruuide, noemde me klim­aarte.

Zo begin april wiere d’aerpels gezet. De vroege noemde me ,negewekers’, want die konde nao nege weken al butte. Ok zette me ,paesputjes’, die ware ’n bietje laoter. Vor bewaor­aerpels are me ,eigenemmers’, ,rooistar’, ,Bevelanders’ en ,laote blauwe’.

D’aerpels wiere gezet lengs ’n hoflentje mee ’n spiekertje (’n recht spaajke mee ’n bietje geboge blad en ’n rechte steel). Daor wiere dan kuiltjes mee gemaokt, de zetters d’rin en dan mee de grond van de volgede rij wiere ze ondergedekt.

As’t aerpelloof uitgestörve waar, wiere d’aerpels gebut mee ’n aerpelriekske en in d’n hof in d’n aerpelkuil gedaon om ze goed t’houwe.

As d’aerpels d’ruit ware, wier op dà land wir groente geplant, zoas prei, andijvie, sevooje, spruitjes, witte en roje kool, boerekool en mergelkool vor de knijne.

Zodoende adde me d’n hele winter groentes en aerpels.

Nao half mei zaaide me boontjes, zoas gele botterboontjes, dubbele prinsesse, snijbonen aon bonestaoke en ok nog platte tene. Bone meuge nie vor half mei gezaaid worre, want as z’uitkomme ,meuge ze de meimaond nie zien’.

Tusse d’aartjes wiere winterpeeje gezaaid. As d’aartjes dan af ware, stonge die al ’n end bove de grond.

Ok zaaide me witloof. As de peeje dan goed ware, zette me ze gaef neffe mekaore in ne kuil mee ’n goeje steek grond d’rbovenop. Nao de winter konde dà loof ok wir lekker ete.

Ok adde me nog wà fruitbomkes: appels, pere, krieke, pruime, kroeskes, spazzies. Vedders nog wà bosse mee stikkebezies, roje, witte en zwarte bezies en ok nog ’n hoekske mee aerbezies.

In nen hoek van d’n hof waar dan nog d’n bleik vor ’t witgoed.

Rommetom d’n hof stong ’n buuke- en dorenhaog, waor in mei de meulenaers in zate.

Zo gieng dà dan zo’n bietje bij ons thuis, in ’t verleje.

Jan Somers. (overleden in juli 2010)

Winnaar fotoprijsvraag

Het goede antwoord op de fotoprijsvraag in de Nieuwsflits van september was: de watertoren op Vrederust. Geweldig hoeveel goede inzendingen er waren! Na loting gaat de prijs naar de heer A.C. Verbogt uit de Schelpstraat. Gefeliciteerd! De heer Verbogt wordt uitgenodigd om tijdens de komende ledenvergadering op donderdag 31 januari zijn prijs in ontvangst te komen nemen.


Nieuwe fotoprijsvraag

U mag weer raden waar de onderstaande foto is genomen. Wij hopen dat de prijsvraag opnieuw veel reacties oplevert. Stuur uw oplossing naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of De Hof van Ram, De Beeklaan 29A, 4661 BA Halsteren. De winnaar of winnares wordt in het zonnetje gezet en ontvangt een verrassing!

 

 

 

 

Om in uw agenda te schrijven: de ledenvergaderingen in 2013

 

Donderdag

31-1-2013

Ledenvergadering

Hof van Ram

Woensdag

27-2-2013

Ledenvergadering

Hof van Ram

Woensdag

27-3-2013

Ledenvergadering

Hof van Ram

Donderdag

25-4-2013

Jaarvergadering

Hof van Ram

Donderdag

30-5-2013

Ledenvergadering

Hof van Ram

Woensdag

26-6-2013

Ledenvergadering

Hof van Ram

Woensdag

31-7-2013

Ledenvergadering

Hof van Ram

Donderdag

29-8-2013

Ledenvergadering

Hof van Ram

Donderdag

26-9-2013

Ledenvergadering

Hof van Ram

Woensdag

30-10-2013

Ledenvergadering

Hof van Ram

Woensdag

27-11-2013

Ledenvergadering

Hof van Ram

Donderdag

19-12-2013

Ledenvergadering

Hof van Ram